De 70e sessie van de Algemene Vergadering van de VN (2015-2016)

De 70e sessie van de Algemene Vergadering van de VN (2015-2016)

De 70e sessie van de Algemene Vergadering, die startte op 15 september 2015, stond in het teken van actie rondom de nieuw opgestelde Duurzame Ontwikkelingsdoelen. De Verenigde Naties hadden in dat opzicht geleerd van de Millenniumdoelen; aangezien deze te ambitieus en te weinig concreet waren, konden ze niet behaald worden voor 2015. Met de nieuwe ontwikkelingsdoelen zou dit anders moeten lopen en daarom werd er meteen tijdens deze sessie aandacht besteed aan hoe de nieuwe doelen, die tijdens de vorige sessie werden opgesteld, konden worden omgezet in actie. Daarbij speelde ook vrede en veiligheid een grote rol; in het kader van de oorlogen in het Midden-Oosten, de opmars van terreurgroep de Islamitische Staat en de vele aanslagen overal ter wereld bogen de lidstaten zich ook over hoe de Verenigde Naties de wereld een veiligere plek zouden kunnen maken. In dit blog lees je meer over de nieuwe ontwikkelingsagenda van de VN en de rol die de organisatie wil spelen in het bewerkstelligen van de wereldvrede. We kijken daarbij specifiek naar het Nederlandse standpunt en stellen ook kort de voorzitter aan je voor.

Prioriteiten in het debat

De voorzitter van de 70e sessie, de Deen Mogens Lykketoft, had speciaal voor de sessie een viertal prioriteiten opgesteld aan de hand waarvan de lidstaten konden gaan werken. Tijdens het Algemene Debat, dat als thema “Een nieuwe verplichting tot actie” had, werd dieper in gegaan op Lykketoft’s punten. De eerste prioriteit was duurzame ontwikkeling en hoe de nieuwe doelen konden worden omgezet in actie. De tweede was vrede en veiligheid en hoe de organisatie haar rol en functioneren in vredesmissies kon versterken. De derde prioriteit betrof mensenrechten en de manieren waarop deze rechten in alle VN-plannen en missies konden worden verweven. Tot slot ging het vierde punt over goed bestuur en hoe de Verenigde Naties hervormd zouden kunnen worden zodat de organisatie effectief en efficiënt zou kunnen functioneren.

De Duurzame Ontwikkelingstop

Één van de grote evenementen van de 70e sessie was de Duurzame Ontwikkelingstop die werd gehouden van 25 tot en met 27 september 2015. Hierbij werden de zeventien ontwikkelingsdoelen besproken en werden er subdoelen opgesteld die zouden helpen om de doelen te behalen. Zo werd het eerste doel, het beëindigen van armoede, opgedeeld in zeven subthema’s, zoals gelijke toegang tot economische hulpmiddelen, de implementatie van sociale vangnetten overal ter wereld en het zorgen dat niemand ter wereld meer hoeft te leven van minder dan $1,25 per dag. De nadruk lag hierbij niet zozeer op hulp van buitenaf, maar juist op het empoweren van mensen overal ter wereld, zodat zij zichzelf kunnen ontwikkelen en hun situatie kunnen ontstijgen. De hulp van buitenaf was wel aanwezig, maar meer in de vorm van internationaal partnerschap; in de visie van de VN zouden armere en rijkere landen elkaar moeten helpen en ondersteunen op de vlakken waar men expertise op heeft. Ontwikkelingshulp zou dus geen eenrichtingsverkeer moeten zijn, maar een uitwisseling tussen gelijken. Het Algemene Debat ging vervolgens in op de concrete actiepunten die hier uit gehaald konden worden.

Wat vond Nederland?

2015 was niet alleen het jaar van de 70e sessie van de Algemene Vergadering, maar ook van het 70-jarig bestaan van de Verenigde Naties. Daarom was koning Willem-Alexander voor de gelegenheid naar de Algemene Vergadering gekomen, om tijdens het Algemene Debat het standpunt van Nederland over het voetlicht te brengen. Hij gaf tijdens zijn speech aan dat de organisatie kritisch naar zichzelf moest kijken en ook onder ogen moest durven zien waarom de Millenniumdoelen niet waren behaald. De koning refereerde daarna aan de huidige veiligheidssituatie in de wereld en argumenteerde dat de nieuwe ontwikkelingsdoelen alleen behaald zouden worden als er meer concrete actie zou worden gewijd aan het beëindigen van terreur, het implementeren van mensenrechten (bijvoorbeeld in het kader van de vluchtelingencrisis) en het tegengaan van genderongelijkheid. Dit laatste was ook meteen zijn kritiek op de Duurzame Ontwikkelingsdoelen; de koning vond dat hierin niet voldoende was gedacht aan vrouwen als agents of change, oftewel vertegenwoordigers van verandering. Meer aandacht geven aan vrouwenrechten is, aldus Willem-Alexander, “duurzame ontwikkeling in actie”. Wat betreft het thema vrede en veiligheid wist de koning te melden dat de VN Veiligheidsraad gedurfder moest handelen in gevallen van crisis. Nederland wil hierin echter niet alleen kritiseren maar ook een bijdrage leveren en daarom is ons land kandidaat voor de Veiligheidsraad in 2017-2018.

Vergadering over vrede en veiligheid

Er werd ook een themadebat op hoog niveau georganiseerd over de vrede en veiligheid in de wereld. Hier kwamen enkele interessante conclusies uit. Één daarvan was dat de investeringen in wapens nog steeds vele malen groter waren dan de investeringen in conflictpreventie. Op die manier is er natuurlijk een groter risico op gewapend conflict en voorzitter Lykketoft droeg als oplossing aan dat er gewerkt moet worden aan meer onderling vertrouwen onder de VN-lidstaten en daarbuiten. Het ontwapeningsproces en de ontmanteling van nucleaire wapens zouden op die manier meer kans op succes hebben. Ook werd er aandacht besteed aan de opmars van terroristische organisaties zoals de Islamitische Staat (ISIS), Boko Haram en Al-Shabaab en werd een antiterrorismestrategie besproken. Lykketoft wist ook te melden dat de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Ban Ki-moon, binnen korte tijd een actieplan betreffende de bestrijding van gewelddadig extremisme zou presenteren. Tot slot werd er gesproken over de dynamiek tussen vrede brengen en vrede behouden; binnen de missies van de VN zou niet slechts de nadruk moeten liggen op het brengen van vrede naar landen in conflict, maar ook op het behouden van deze vrede, vonden de lidstaten. Hiervoor moeten in veel gevallen politieke en maatschappelijke structuren veranderd worden, wat geen gemakkelijke taak is.

De voorzitter van de 70e sessie

De voorzitter, de Deense sociaal-democratische politicus Mogens Lykketoft (1946), werd tijdens de 70e sessie van de Algemene Vergadering zelf ook zeventig jaar, een feitje dat hij tijdens zijn acceptatiespeech aanhaalde. In die zeventig jaar wist Lykketoft een hoop te bereiken in de nationale politiek van Denemarken en in de wereldpolitiek. Zo werkte hij als pas afgestudeerde econoom binnen verschillende organisaties en denktanks aan het versterken van de Deense economie en het welzijnssysteem. Op relatief jonge leeftijd sloot hij zich aan bij de Sociaal-Democratische Partij, waar hij op een gegeven moment woordvoerder voor het buitenlandbeleid werd. Uiteindelijk groeide Lykketoft uit tot parlementslid en later zelfs minister. Inmiddels is hij een veteraan in het Deense kabinet; na zijn elf jaar als minister van diverse departementen werd hij voorzitter van het parlement. Daarnaast is hij in Denemarken een gewaardeerd opiniemaker met zijn eigen tv-programma.